Weuthen Kartoffeltag 28-08-2025
Actuele situatie en marktinschatting oogst 2025
Geachte dames en heren,
Bij deze heet ik u van harte welkom.
Ik ben inmiddels 46 jaar in het vak. Voor de 35e keer de Weuthen Aardappeldag. Corona-lockdown, overstromingsschade, extreme droogte, beregeningsverbod. Ik dacht dat ik in al die jaren al alles had meegemaakt. Maar de huidige situatie is ook voor mij – voor ons allemaal – een nieuwe ervaring en vormt een bijzondere uitdaging.
Men zou het een perfecte storm kunnen noemen:
• Aanzienlijke areaaluitbreiding in de belangrijke EU-4 aardappellanden.
• Perfect plantseizoen, goede opkomst, gunstige groeiomstandigheden en tot dusver geen noemenswaardige weerscapriolen.
• Uitstekende opbrengsten en kwaliteiten.
• Afnemende afzet in de verwerkings- en tafelaardappelsector.
Dit is een gifcocktail waarvoor vandaag nog geen tegengif bestaat.
Laten we eerlijk zijn. De problemen zijn deels door de sector zelf veroorzaakt en de waarschuwingssignalen uit het voorjaar wilde uiteindelijk niemand horen. We hebben de aardappelteelt de afgelopen jaren zeer aantrekkelijk gemaakt en de meeste concurrerende teelten in de akkerbouw bieden weinig perspectief. Dit heeft geleid tot enorme areaaluitbreidingen. Vooral in de verwerkingssector heeft de hoge contractdekking geleid tot een gebrek aan marktwerking.
En zelfs als de dagprijzen extreem laag zijn, kunnen de verwerkers daar helemaal niet van profiteren, want zij hebben – mede door de ervaringen aan het einde van de oogst 2023 – de grondstof in januari en februari tegen hoge contractprijzen vastgelegd. Als dan ook nog de afzetvolumes dalen, blijft er uiteindelijk helemaal geen plaats meer voor aardappelen uit de vrije markt.
Dat het ooit zo moest komen, wisten de professionals, en eigenlijk hadden we dit al in het voorgaande jaar verwacht. Dat er in januari/februari nog inferieure aardappelen gewassen en tegen elke prijs als grondstof moest worden veiliggesteld, en dat nu enorme hoeveelheden goed product in de voederbak belanden, is helaas realiteit. Dat wij en ook de landbouw dit jaar al met een verlaging van de contractprijzen hadden gerekend, en dit in het voorjaar niet gebeurde, heeft zeker bijgedragen aan het huidige probleem van de extreme areaaluitbreiding.
Kernpunten & Marktsituatie 2024
De marktberichten van het jaar:
• In het oogstjaar 2024 zagen we dagprijzen van € 1,00 voor voedertrog/biogasinstallatie tot € 40,00 voor topkwaliteiten zoals Innovator of Agria.
• Ook nu moeten de laatste oude contractaardappelen nog afgehandeld worden.
• De tafelaardappelmarkt was in het hele oogstjaar 2024 zeer toereikend.
• De importen uit Noord-Afrika en Zuid-Europa verliepen nog enigszins normaal en blokkeerden in juni de markttoetreding van onze eigen aardappelen. Of het duurzaam is om aardappelen, met soms meer dan 20 % aftrek voor gebreken en grond, van Spanje dwars door Europa te transporteren, valt te betwijfelen.
• Ook dit jaar was er nog aardappelteelt in Bordeaux.
• De eerste prijzen voor vroege tafelaardappelen van ca. € 60/100 kg lagen beduidend lager dan in het voorgaande jaar. Maar de markttoegang was zeer moeilijk, omdat bijna elke regio zich al zeer vroeg regionaal kon voorzien. Daarmee hadden de regio’s zonder eigen verpakkers een zware positie. Hierdoor werd de neerwaartse prijsspiraal in gang gezet.
• Voor verwerkingsaardappelen is er eigenlijk sinds het begin van de afzet tot nu toe geen vraag naar contractvrije partijen.
• Wie ondanks waarschuwingen speculatief op de rijdende trein is gesprongen, beleeft dit jaar een ramp.
Intussen worden steeds grotere hoeveelheden naar alternatieve bestemmingen zoals voedertrog of de biogasinstallaties geleid.
Citaat uit mijn toespraak van vorig jaar:
“Momenteel versombert de stemming op de afzetmarkt voor eindproducten enigszins. Extreem hoge grondstofprijzen maken ook concurrenten in Azië en Noord-Amerika concurrerend, en de Europese verwerkers moeten opnieuw vechten voor hun positie op de wereldmarkt. Momenteel zijn, ondanks goedkope grondstofprijzen op de vrije markt, niet alle productielocaties volledig benut.”
Ik denk dat de stemming bij de verwerkers momenteel, ook door aanzienlijke overcapaciteiten, ongunstige wisselkoersen en onzekerheden vanwege het Amerikaanse heffingsbeleid, nog veel somberder is dan in 2024. Vooral omdat men van de goedkope grondstof niet kan profiteren en het enige tijd zal duren voordat de verloren markten zijn heroverd.
Uit de rooiingen van de laatste weken en uit de teeltcijfers en proefrooiingen kan men vandaag een eerste conclusie trekken:
Alle vroege aardappelrassen kwamen drie weken te vroeg op de markt, konden vaak hun volledige opbrengstpotentieel benutten en de gebrekkig snelle afroep leidde al zeer snel tot een aanzienlijke opstopping op de markten.
• De proefrooiingen van de hoofdoogstrassen zijn goed, maar na de laatste droge weken niet op recordniveau. De stemming wordt echter vooral bepaald door het uitgebreide areaal. Anders had de markt allang de gelegenheid benut om enig positief sentiment te verspreiden. Daarnaast zijn de verwerkingsrendementen, door de goede grondstofkwaliteit en het hoge zetmeelgehalte, uitstekend.
• Goede, schilvaste tafelaardappelen zijn in alle teeltgebieden ruimschoots en in goede kwaliteit beschikbaar.
• De markttoegang voor de hoofdoogstrassen wordt in sommige regio’s nog geblokkeerd door opgeslagen vroege aardappelen. Overbodige vroege tafelaardappelen zullen in sommige regio’s eveneens naar veevoer of biogas worden afgezet.
• De exportmarkten zullen hopelijk bij de extreem lage prijzen spoedig meer vaart maken.
De hoofdoogst ziet er volgens ons als volgt uit:
• In Europa groeit een recordoogst.
• Alleen topkwaliteiten zullen markttoegang vinden.
• De gewassen verouderen momenteel zeer snel en als de kwaliteit goed is, kan men slechts het advies geven om tijdig kwaliteit veilig te stellen (=loofdoding). Dit is bij de meeste tafel- en pootaardappelen al gebeurd. Ook verwerkingsaardappelen zullen in de komende dagen versneld tot rijping worden gebracht.
De uitbreiding van het areaal ging niet gepaard met de bouw van nieuwe opslagplaatsen. Voor de extra gegroeide meerhoeveelheid is er geen extra opslagruimte. De verwerkers zullen vanaf november voor de contractafwikkeling droge, goede kwaliteit eisen en zeker geen natte partijen opnemen. Bij tafelaardappelen is dat sowieso ondenkbaar.
Daarom zal een groot deel van de overproductie de markt tot ver in het voorjaar blijven belasten. In de huidige markt en met het bijbehorende perspectief voor het voorjaar heeft het nauwelijks zin extra kosten voor vrije hoeveelheden te maken.
De productietechnieken en onze rassenkeuze zullen zich in de toekomst nog sterker moeten aanpassen aan de klimatologische en ook politieke omstandigheden. De markt is allang van een verkopers- naar een kopersmarkt gedraaid, zodat in het
komende jaar de koper zal bepalen welke rassen voor welke leveringsperiode geteeld moeten worden. Toch moeten we ook in een vermeend overschotjaar de uitdagingen van de klimaatverandering en de duurzame teelt niet uit het oog verliezen.
De Europese veredelingsbedrijven werken met hun innovatieve veredelingswerk dagelijks aan de eisen van de toekomst. Het gaat erom nieuwe rassen te veredelen die met de huidige omstandigheden kunnen omgaan. U kunt zich op de proefpercelen en in dialoog met de specialisten een beeld vormen van de huidige veredelingsvooruitgang. Maak daar alstublieft gebruik van en vraag de voor u belangrijke informatie over de betreffende rassen op.
Ook alle gerenommeerde uienveredelaars hebben op ons proefveld hun nieuwe en beproefde rassen tentoongesteld. Informeert u zich ook daar.
Oogstinschatting:
Zoals gezegd zijn er veel proefrooiingen beschikbaar. Ik wil eerlijk zijn: de laatste weken wilde ik ze eigenlijk niet meer zien.
Ervan uitgaande dat alle aardappelen ook daadwerkelijk geoogst kunnen worden – ik wil eraan herinneren aan de natte herfst van 2023 – verwachten wij in het HAFPAL-gebied gemiddelde opbrengsten, maar door de areaaluitbreiding een recordoogst. Ook de zetmeelfabrieken zullen dit jaar ruim voorzien worden van grondstof door hun contracttelers en zullen niet wachten op overschotten uit de tafel-, verwerkings- of pootaardappelsector.
Een kort woord over de biologische teelt:
Ook bij de biologische aardappelen verwachten wij een goede oogst.
Wat kunnen wij in de komende maanden verwachten?
De markt zal tot in het voorjaar overvol zijn. De verwerkers zullen uitsluitend contractwaar afnemen.
De gemiddelde contractdekking bij verwerkingsaardappelen ligt rond 38 ton/ha. Zelfs bij verdere extreem lage dagprijzen voor de contractvrije aardappelen zal de professional dit oogstjaar wel doorkomen. En wie na de afgelopen twee goede jaren geen reserves heeft opgebouwd, zal het op lange termijn sowieso moeilijk krijgen.
Ook de verpakkingsbedrijven zullen er alles aan doen om de vooraf besproken hoeveelheden tegen fatsoenlijke condities af te zetten. Dat bij een goede samenwerking de pootgoedvoorziening en de beschikbaarheid van product in moeilijke tijden een rol speelt, is meer dan begrijpelijk. Uiteindelijk willen wij betrouwbare partners zijn, maar wij verlangen dit ook van onze telers.
Een klein lichtpuntje: kleinvallende partijen zullen gewilder zijn dan overmaten. Drielingen hebben goede marktperspectieven.
De verwerkende industrie heeft aanzienlijke capaciteiten opgebouwd en er worden nog verdere investeringen gedaan. Deze fabrieken moeten weer worden benut. Daar zijn we momenteel nog ver vanaf. Daarom worden verdere uitbreidingsstappen op dit moment wat teruggeschroefd.
De gehele sector en waardeketen moet op de RESET-knop drukken. We hebben allemaal in de laatste 2–3 jaar goed verdiend aan de aardappel. Maar nu is het zaak om met alle macht ons Europeanen weer concurrerend te maken.
Daarvoor zijn zeer pijnlijke ingrepen noodzakelijk. De contractvoorwaarden zullen significant worden aangepast. Alleen met de juiste kwaliteit en opbrengst zal men in de komende jaren tegen de concurrentie kunnen standhouden.
Iedereen in de keten moet zijn kostenstructuur in vraag stellen en veel zaken die in de afgelopen jaren in de markt haalbaar waren, zullen weer naar “normaal” worden bijgesteld.
De meeste aardappelprofessionals weten dat het niet altijd alleen maar bergop kan gaan. Wij zullen samen met onze gespecialiseerde telers deze uitdaging aangaan. Alleen als de consument ergens ter wereld goede aardappelproducten uit Europa koopt, zullen we gezamenlijk ook in de toekomst succesvol zijn. Dat hebben wij al tientallen jaren bewezen. En dat zullen we de komende jaren opnieuw bewijzen.
Pootaardappelen
Ook de pootaardappelproducenten moeten zich aanpassen aan de concurrentie en de actuele marktsituatie. Kostenstructuur, transportwegen naar verre regio’s en andere zaken moeten ook hier in vraag gesteld worden. De teeltoppervlakten werden ook hier, vergeleken met 2023 en 2024, aanzienlijk uitgebreid vanwege de toenmalige vraagverwachting. De areaaluitbreiding voor pootgoed in de EU bedraagt ca. 7 %.
De knolzetting is in de meeste vermeerderingsgebieden normaal. In de meeste percelen werd tijdig aan loofregulatie gedaan, omdat ook de pootgoedproducenten weten dat kwaliteit boven kwantiteit staat. Toch zal het pootgoed grover uitvallen dan bij de pootgoedoogst van 2024. De volumes in de grove fracties, zoals 50/60, zijn hoger, de aandelen in drielingen geringer.
De veldkeuringresultaten zijn zeer goed. De pootgoedgewassen waren meestal zeer gezond. De nacontroles na de oogst zijn gestart. Hier is het vandaag de dag nog te vroeg om duidelijke uitspraken te doen, maar we rekenen op goede resultaten.
Door de areaaluitbreiding van het pootgoed en de veranderde marktsituatie voor het teeltseizoen 2026 zal er voldoende pootgoed beschikbaar zijn voor alle segmenten. Ook voor de teelt van 2026 willen wij u graag opnieuw voorzien van kwalitatief hoogwaardig pootgoed. Onze medewerkers zullen hiervoor zorg dragen en de vertrouwde service en betrouwbaarheid in de levering garanderen.
Over nieuwigheden uit de Europese kweektuinen, evenals rasspecifieke teeltadviezen die zijn afgestemd op uw omstandigheden, kunt u zich buiten op de proefvelden bij de veredelaars laten informeren. Maak daar alstublieft volop gebruik van en benut de mogelijkheden om rechtstreeks met de experts te spreken over de voor uw bedrijf interessante rassen.
Oogsthoeveelheden 2025
Dit keer hebben AMI en andere media al vóór mij prognoses afgegeven. Daarom zijn wij vandaag niet de eersten.
• Duitsland: 13,00 – 13,50 miljoen ton
• EU-4: 28,00 – 29,00 miljoen ton
Rekordoogst! Zonder voldoende, goede opslagruimten.
Maar een ding weet ik heel erg zeker: Aardappeldag 2027 zullen deze niet meer op de markt zijn!
De Europese industrie zal – mits de kwaliteit toereikend is – er zeker op plannen om volgend jaar tot eind juli/begin augustus oude aardappelen te verwerken. Dit zal invloed hebben op de contractteelt in de zeer vroege regio’s.
Wat betekent dit voor de komende maanden en welke prijscurve kan hieruit worden afgeleid?
Tafelaardappelmarkt:
We verwachten in de komende weken prijsaanpassingen naar beneden. Deze zullen bij de geplande hoeveelheden vermoedelijk gematigd uitvallen.
Voor drielingen zijn er goede afzetmogelijkheden in zowel de tafel- als verwerkingssector.
Voor tafelaardappelen uit opslag verwachten wij prijzen tussen € 18,00 en € 22,00/100 kg voor de afgesproken hoeveelheden en rassen. Speculatieve teelt zal ook in dit segment nauwelijks kopers vinden.
Verwerkingsmarkt:
Tot in het voorjaar verwachten wij geen vraag naar vrije industrieaardappelen. Landbouwers die aardappelen in goede langetermijnopslag hebben, zullen tegen de huidige prijzen ook zeker niet bereid zijn af te leveren.
Bij de huidige prijzen geldt: geen extra kosten maken. De korste pijn is vaak beter. In de komende weken en maanden zullen er nog enorme hoeveelheden via alternatieve kanalen moeten verdwijnen.
In het late voorjaar kan de vrije markt er altijd nog anders uitzien. Dit hangt af van het plantseizoen, areaal 2026 en vele andere factoren. Soms loopt het anders dan men denkt. Ook in 2017 hadden we tot week 21 extreem lage prijzen en belandden we in juli op € 35.
Hopelijk zullen goede kwaliteiten en lage dagprijzen de export naar Afrika, Zuid- en Oost-Europa stimuleren.
Wie lang kan opslaan en een hoge contractdekking heeft, zal vandaag zeker niet in paniek raken. Wie in juni en juli goed product in de opslag heeft, zal tijd en geduld hebben om op betere afzetkansen te wachten. Dat hebben de afgelopen jaren bewezen.
Extreme jaren zijn een grote uitdaging. Maar juist in extreme jaren wordt het kaf van het koren gescheiden. Ons handelshuis heeft de afgelopen weken bewezen dat het ook in extreme situaties een betrouwbare, zekere leverancier en afnemer van grondstof is. En bij ons is en blijft het zo dat de afname resp. verrekening en levering van contractwaar altijd de hoogste prioriteit heeft.
Laat er ook geen enkele twijfel over bestaan dat de gestructureerde contractteelt ook in de toekomst het bedrijfsmodel van ons handelshuis zal blijven. Maar er zullen in de toekomst dingen aan dit model veranderen. Ik herhaal graag: RESET.
Wij zien onszelf als partner van onze telers, de grote industrieën, verpakkingsbedrijven en veredelingshuizen. Juist in moeilijke jaren, met uitdagende oogstvolumes, hebben wij ons bewezen als sterke, betrouwbare partner van de Europese landbouw. Wij zeggen wat we doen. En wij doen wat we zeggen!
Wij bieden en benutten elke kans in de aardappelmarkt. In goede én in slechte tijden.Wij zullen samen met onze afnemers en landbouwers de uitdagingen aangaan.
Want uitdagingen kunnen voor de Weuthen/RWZ-aardappelgroep niet groot genoeg zijn. Pas dan komt ons team tot maximale prestaties. Een dankwoord aan onze collega`s in daarom op zijn plaats.
Vooruitblik 2026
Nieuwe ronde, nieuwe kansen. Dit geldt vooral voor de vroege tafelaardappeltelers. Ook hier geldt: druk op de RESET-knop en pas het areaal aan de vraag aan. Wij kunnen concurrerend, duurzaam en betrouwbaar jaarrond Duitse aardappelen aan de detailhandel leveren.
Er zal voldoende pootgoed van goede kwaliteit beschikbaar zijn voor de teelt.
We hebben momenteel een afzetdip, maar op lange termijn groeit de vraag naar grondstof verder. Het heeft echter geen zin vandaag al het benodigde areaal van 2030 te telen. Daarom zal de teelt teruggaan uit minder gunstige regio’s en uit locaties die ver van de afzetmarkten liggen. Zo verwachten we bijvoorbeeld in 2026 geen frietaardappelteelt in Bordeaux.
Wij, de verwerkende industrie, zullen blijven werven om de betrouwbare, goede aardappeltelers en partners uit de waardeketen. Weuthen, KCB en de collega’s van de RWZ-aardappelgroep zullen ook in de toekomst een partner van de Europese aardappelketen zijn.
De Europese verwerkers staan in een mondiale concurrentiestrijd. Niet alleen Noord-Amerika strijdt om de wereldmarkt. Ook in China, India en Zuid-Amerika zijn fabrieken gebouwd die naar de groeimarkten willen exporteren. Daarom moeten wij weer concurrerender worden. Dit geldt voor iedereen in de waardeketen. Alles moet kritisch bekeken worden. Dit kan alleen met elkaar en niet tegen elkaar. Alleen als het onze klanten goed gaat, gaat het uiteindelijk ook ons en onze landbouwers goed. Wat boven de keten niet inkomt, kunnen we ook niet uitgeven.
De gespecialiseerde aardappelprofessionals, de toeleverende en verwerkende sectoren zullen ook deze dip – die wellicht 2 jaar duurt – overwinnen en op lange termijn weer succesvol zijn. Eén ding is zeker: we zijn de laatste 2 maanden allemaal wakker geschud. En nu geldt het weer vooruit te kijken.
Het zeer toegewijde team van firma Weuthen en alle RWZ-aardappeldochters wensen u goede en interessante gesprekken en een verdere goede en vertrouwensvolle samenwerking.
Schwalmtal, den 28.08.2025
Ferdi Buffen